Badkamer renoveren

Wanneer is een badkamerrenovatie zinvol?

Een badkamer gaat lang mee, maar na verloop van tijd verouderen tegels, kitvoegen, leidingen en sanitair. Signalen dat renovatie verstandig is: loszittende tegels, vocht- of schimmelplekken, een trage afvoer, lekkende kranen of een badkamer die niet meer bij uw gebruik past.

Een badkamerrenovatie is ook een moment om de badkamer levensloopbestendig te maken. Een drempelloze inloopdouche, een hangend toilet op comfortabele hoogte en voldoende bewegingsruimte maken de badkamer geschikt voor elke levensfase.

Woont u in een appartement, dan kunnen er extra regels gelden vanuit de VvE, bijvoorbeeld voor geluid en het aansluiten op de gemeenschappelijke afvoer. Huurt u, dan hebt u toestemming van de verhuurder nodig.

Mogelijkheden en indeling

De indeling wordt grotendeels bepaald door de plek van de afvoer en de standleiding. Een toilet verplaatsen kan, maar vraagt ruimte voor een afvoer met voldoende afschot. In een houten vloer is dat meestal eenvoudiger dan in een betonvloer.

Populaire keuzes zijn een inloopdouche met een glazen wand, een hangend toilet met inbouwreservoir, een badmeubel met lades en eventueel een vrijstaand bad. In kleine badkamers werkt een inloopdouche met een douchegoot vaak beter dan een douchebak, omdat de vloer doorloopt en de ruimte groter oogt.

Elektrische vloerverwarming of aansluiting op de centrale verwarming, een designradiator en een spiegel met verwarming maken de badkamer comfortabeler.

• Inloopdouche met douchegoot of putje en drempelloze vloer
• Hangend toilet met inbouwreservoir
• Badmeubel met wastafel en spiegelkast
• Bad: inbouwbad of vrijstaand bad
• Vloerverwarming en designradiator
• Grote tegels, gietvloer of tadelakt-achtige wandafwerking

Regels: vergunning, ventilatie en asbest

Voor het renoveren van een badkamer is in de regel geen omgevingsvergunning nodig. Dat verandert als u een dragende muur verwijdert of de badkamer naar een andere plek verplaatst waarvoor de draagconstructie moet worden aangepast. Dan is een vergunning voor de technische bouwactiviteit vaak nodig. Controleer twijfelgevallen in het Omgevingsloket.

Het Bbl stelt eisen aan ventilatie van badruimten. Bij een verbouwing mag de ventilatie niet slechter worden dan het niveau dat de woning eerder had. Een mechanische afzuiging die op de vochtigheid reageert, voorkomt schimmel. Een raam alleen is vaak niet genoeg.

De elektrische installatie in een badkamer moet voldoen aan de norm NEN 1010, met zones rond bad en douche waarin alleen geschikte apparatuur is toegestaan. In woningen van vóór 1994 kan asbest zitten in kit, lijm of plaatmateriaal achter de tegels. Laat bij twijfel een asbestinventarisatie doen voordat er wordt gesloopt.

Constructie, waterdichting en materialen

Tegels en voegen zijn zelf niet waterdicht. Daarom krijgen vloer en wanden in de natte zone een waterdichting: een vloeibare coating met band in de hoeken, of waterdichte plaatmaterialen. Rond doorvoeren van leidingen en bij de douchegoot is dat extra belangrijk.

Bij een houten vloer wordt vaak een nieuwe ondergrond aangebracht, zoals een cementgebonden plaat op een stijve onderconstructie. Een doorbuigende vloer laat tegels en voegen scheuren. Bij een inloopdouche wordt de vloer onder afschot naar de afvoer gelegd.

Voor de wanden gebruiken we vochtbestendige plaat of gestucte steenachtige wanden. Kies tegels met een antislipwaarde die past bij een natte vloer, en een voeg die vlekbestendig is.

Grenst de badkamer aan een buitengevel of het dak die u tegelijk isoleert, dan gelden voor die vernieuwde isolatielaag de verbouwwaarden uit het Bbl, zoals minimaal Rc 1,4 voor de gevel en Rc 2,1 voor het dak. Dat voorkomt koude wanden en condens.

Een kleine badkamer slim indelen

Veel badkamers in rijwoningen en appartementen zijn 4 tot 6 m². Met de juiste keuzes voelt ook een kleine badkamer ruim. Een inloopdouche met een vaste glazen wand in plaats van een cabine maakt de ruimte open. Een hangend toilet en een zwevend badmeubel laten de vloer doorlopen, wat de ruimte groter laat lijken en schoonmaken makkelijker maakt.

Grote tegels met weinig voegen geven rust. Een nis in de douchewand biedt opbergruimte zonder dat er planchetten uitsteken. Een spiegelkast boven de wastafel combineert opbergruimte met verlichting.

Past een bad niet, overweeg dan een korter inbouwbad met douchewand, of kies bewust voor alleen een ruime douche. Een schuifdeur in plaats van een draaideur kan in een smalle badkamer ook ruimte winnen.

Het verloop van een badkamerrenovatie

Een badkamerrenovatie verloopt in een vaste volgorde. Eerst wordt de oude badkamer gesloopt en afgevoerd. Daarna volgen leidingwerk, afvoer en elektra. Vervolgens wordt de ondergrond hersteld, de vloer onder afschot gelegd en de waterdichting aangebracht. Pas daarna komt het tegelwerk, en tot slot het sanitair, de accessoires en het kitwerk.

Houd rekening met droogtijden van dekvloer, lijm en waterdichting. Daardoor duurt een badkamer vaak langer dan het aantal werkuren doet vermoeden. Als de badkamer de enige in huis is, regel dan vooraf een alternatief om te douchen.

Praktische tips

Deze punten maken uw badkamer duurzamer en prettiger in gebruik.

• Kies sanitair en tegels vóór de start, zodat leidingen op de juiste plek komen.
• Laat de ventilatie meenemen in het plan: afzuiging is net zo belangrijk als tegels.
• Kies voor een thermostaatkraan en een waterbesparende douchekop.
• Laat inbouwdelen en kranen plaatsen met bereikbare service-onderdelen.
• Denk aan voldoende stopcontacten en verlichting buiten de natte zones.
• Bewaar foto's van leidingen voordat de wanden worden dichtgemaakt.