Kort antwoord
Een uitbouw van 4 meter diep is onder voorwaarden nog vergunningvrij en levert bij een woning van 5,5 meter breed zo'n 5,5 m² meer op dan 3 meter. De extra meter kost indicatief € 11.000 tot € 20.000 incl. btw, maar het verschil zit vooral in daglicht en tuin: bij 4 meter is een lichtstraat eigenlijk altijd nodig en blijft er bij een kleine stadstuin weinig buitenruimte over.
Waar de keuze over gaat
De diepte van een uitbouw is de belangrijkste maat die u kiest. Niet alleen omdat elke meter geld kost, maar omdat de diepte bepaalt hoe de nieuwe ruimte voelt. Een uitbouw van 2 meter geeft een ruimere keuken of een eethoek aan de tuinkant. Bij 3 meter past een volwaardige leefkeuken met kookeiland of een zithoek. Bij 4 meter ontstaat een ruimte die groot genoeg is voor keuken én eettafel, maar die ook diep genoeg is om het midden van de woning donker te maken als u niets aan daglicht doet.
De grens van 4 meter komt uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): tot die diepte, gemeten vanaf de oorspronkelijke achtergevel, is een uitbouw aan de achterkant onder voorwaarden vergunningvrij. Daarom kiezen veel mensen tussen 3 en 4 meter, en niet tussen 4 en 5. Dieper dan 4 meter kan wel, maar dan is vrijwel altijd een omgevingsvergunning nodig en gelden strengere hoogte-eisen voor het deel voorbij de 4 meter.
Het verschil in oppervlakte en kosten
Bij een tussenwoning van 5,5 meter breed levert een uitbouw van 3 meter 16,5 m² op en een uitbouw van 4 meter 22 m². De extra meter is dus 5,5 m². Met onze indicatie van € 2.200 tot € 3.800 per m² incl. btw kost die meter ongeveer € 12.000 tot € 21.000. Per vierkante meter is de diepere uitbouw iets goedkoper: de doorbraak van de achtergevel, de stalen ligger, de aansluitingen en het grondwerk zijn er toch al, de extra meter is vooral vloer, wanden en dak.
Let op de bijkomende posten die juist bij 4 meter opduiken. Een lichtstraat van 3 tot 4 meter lang kost al snel € 4.500 tot € 7.000 extra. Bij een diepe uitbouw is de kans ook groter dat de fundering zwaarder wordt, omdat het dak meer overspant en het gewicht toeneemt. En een diepere uitbouw betekent soms dat de riolering of een regenpijp verlegd moet worden.
Schuif opzij voor de hele tabel →
Daglicht: het echte verschil tussen 3 en 4 meter
Een rijwoning uit de jaren '30 tot '70 is meestal 8 tot 10 meter diep. Bouwt u daar 4 meter aan vast, dan ligt het oude midden van de woning op 6 tot 8 meter van het dichtstbijzijnde raam. Dat deel wordt donker, ook met een grote schuifpui. Een lichtstraat op de plek waar de oude achtergevel stond lost dat op: het licht valt precies op de overgang tussen oud en nieuw. Bij 3 meter is dat effect kleiner en volstaat vaak een lichtkoepel of een platdakraam van 1 bij 1,5 meter.
Denk ook aan de oriëntatie. Een diepe uitbouw op het noorden is koel en gelijkmatig verlicht; dezelfde uitbouw op het zuiden met een glazen dak kan 's zomers oververhit raken. Dan hoort er zonwerend glas, een overstek of buitenzonwering bij. Welke daglichtoplossing past, leest u in ons artikel over lichtstraat, lichtkoepel of daklicht in uw uitbouw.
De tuin die overblijft
Een stadstuin van 8 meter diep houdt bij een uitbouw van 4 meter nog 4 meter over, en vaak staat daar al een schuur. Loop het in de tuin met een paar stokken of tape uit voordat u beslist: 4 meter op papier is iets anders dan 4 meter in de tuin. Reken ook met de regels voor de totale bebouwing van het achtererf; hoeveel u maximaal mag bebouwen leest u in hoeveel m² mag u uitbouwen zonder vergunning.
Bij een grotere tuin speelt dit minder en kan een diepe uitbouw juist de verhouding tussen binnen en buiten verbeteren. Dan is het de moeite om een terras op gelijke hoogte met de nieuwe vloer te maken, zodat binnen en buiten één vlak worden.
Regels: wat verandert er voorbij de 4 meter?
Binnen 4 meter vanaf de oorspronkelijke achtergevel mag een vergunningvrije uitbouw maximaal 5 meter hoog zijn en niet hoger dan ongeveer 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping. Voorbij de 4 meter gelden lagere maxima en mag het bouwwerk niet meer voor het hoofdgebouw functioneel verbonden zijn op dezelfde manier; in de praktijk betekent dit dat een uitbouw dieper dan 4 meter een omgevingsvergunning voor de omgevingsplanactiviteit nodig heeft. Het omgevingsplan van uw gemeente bepaalt dan of het mag, en de welstandsnota kan eisen stellen aan het uiterlijk.
Ook bij een vergunningvrije uitbouw gelden de technische eisen van het Bbl, het burenrecht en soms een bouwmelding. Een al bestaande uitbouw van een vorige eigenaar telt mee in de 4 meter. De zekerste route is de vergunningcheck in het Omgevingsloket met uw eigen adres; wij doen die check standaard vóór de offerte. Alle regels op een rij staan in uitbouw of aanbouw zonder vergunning.
Onze vuistregel
Kies 4 meter als de tuin het toelaat, als u een leefkeuken met eettafel wilt en als u bereid bent in een lichtstraat te investeren. Kies 3 meter als de tuin klein is, als de uitbouw vooral de keuken moet vergroten of als het budget krap is: de meest gekozen maat is niet voor niets 3 meter. Twijfelt u, laat dan beide varianten opnemen in de offerte. In onze configurator ziet u direct wat elke diepte indicatief kost.
Veelgestelde vragen
Is een uitbouw van 4 meter altijd vergunningvrij?
Nee. 4 meter is het maximum voor vergunningvrij bouwen aan de achterkant, maar alleen als ook aan de andere voorwaarden is voldaan: op de grond, binnen de hoogtegrens, geen dakterras, binnen het maximale bebouwingspercentage van het achtererf, en niet bij een monument of in een beschermd gezicht. Het omgevingsplan van de gemeente kan afwijken. Doe altijd de vergunningcheck in het Omgevingsloket.
Wat kost een extra meter uitbouw?
Bij een woning van 5,5 meter breed is een meter dieper 5,5 m² extra. Met € 2.200 tot € 3.800 per m² incl. btw is dat grofweg € 12.000 tot € 21.000. Komt er door de extra diepte een lichtstraat bij, reken dan op € 4.500 tot € 7.000 extra.
Kan ik later van 3 naar 4 meter uitbreiden?
Technisch kan het, maar het is duur: de achtergevel van de uitbouw, het dak en de fundering moeten opnieuw worden aangepast. Kies liever in één keer de juiste diepte. Twijfelt u, dan is een offerte met beide varianten de beste basis om te beslissen.
Mag een uitbouw van 4 meter even hoog zijn als een uitbouw van 3 meter?
Ja. Binnen de eerste 4 meter vanaf de oorspronkelijke achtergevel gelden dezelfde hoogte-eisen: maximaal 5 meter en niet hoger dan ongeveer 30 centimeter boven de verdiepingsvloer. Pas voorbij 4 meter gelden lagere maxima.

