Dakopbouw in Haarlem

Dakopbouw in Haarlem: wat voor woningen staan er?

Haarlem is een vooroorlogse stad: rond de beschermde binnenstad liggen het Kleverpark, de Koninginnebuurt, Bosch en Vaart, de Transvaalbuurt en de Amsterdamse buurt met woningen uit 1880 tot 1940, vaak met houten vloeren, steile kappen en een smalle, diepe plattegrond. Haarlem-Noord (Delftwijk, Planetenwijk) en Schalkwijk kwamen daar in de jaren '50 tot '70 bij.

Spaarndam is de tweede woonplaats in de gemeente, met oude dijkwoningen. Haarlem heeft met 49% eengezinswoningen en 53% koop veel eigenaren van karakteristieke rijwoningen die willen uitbreiden maar niet willen verhuizen.

In het Kleverpark en de Transvaalbuurt zijn dakkapellen aan de achterzijde de gebruikelijke manier om de zolder bewoonbaar te maken; aan de voorzijde toetst de gemeente streng. Nokverhogingen komen vooral voor in Haarlem-Noord.

Haarlem telt 79.434 woningen. 49% daarvan is een eengezinswoning en 51% een appartement of andere meergezinswoning. Een gemengd beeld, met de tussenwoning als meest voorkomende eengezinswoning (39% van alle woningen).

Veel tussenwoningen uit de jaren zestig en zeventig hebben een plat dak: dat is precies het type woning waar een dakopbouw de meeste ruimte oplevert. Een constructeur rekent eerst na of de bestaande muren en fundering de extra verdieping kunnen dragen.

Bodem en fundering in Haarlem

Het centrum en de oostelijke wijken liggen op een strandwal: zand, waar oudere woningen op staal staan en kruipruimtes meestal droog zijn. Richting de Waarderpolder, Schalkwijk en de polders in het westen gaat het over in klei en veen met een hoge grondwaterstand en paalfunderingen. In Spaarndam en langs het Spaarne is funderingsonderzoek vóór een aanbouw verstandig.

Een dakopbouw of dakrenovatie belast de bestaande muren en fundering; op slappe grond rekent de constructeur na of de fundering het extra gewicht aankan. Een dakkapel is licht en speelt hier zelden een rol.

Koopwoning of huurwoning?

In Haarlem is 53% van de woningen een koopwoning en 47% een huurwoning, waarvan 28% in bezit van een woningcorporatie. Als eigenaar beslist u zelf, binnen de regels van het omgevingsplan. Huurt u, dan hebt u voor een bouwkundige ingreep altijd eerst schriftelijke toestemming van de verhuurder nodig.

Woningwaarde en verduurzaming

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Haarlem is € 483.000. Extra woonoppervlak telt zwaar mee in de waarde van een woning, maar hoeveel een dakopbouw oplevert verschilt per woning en per straat. Een taxateur kan dat voor uw situatie inschatten. Denk ook aan de financiering: een verbouwing kan vaak worden meegenomen in een hypotheekverhoging.

Vergunning bij de gemeente Haarlem

De binnenstad en meerdere wijken (Kleverpark, Koninginnebuurt, Bosch en Vaart) zijn beschermd stadsgezicht; de welstandsnota is er streng op daken en gevels, ook aan de achterkant als die zichtbaar is vanaf openbaar gebied. In Haarlem-Noord en Schalkwijk gelden de gewone regels voor vergunningvrij bouwen.

Of uw dakopbouw vergunningvrij is, hangt af van het Besluit bouwwerken leefomgeving én van het omgevingsplan van de gemeente Haarlem. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket met uw adres; de regels voor vergunningvrij bouwen staan uitgelegd in ons artikel over vergunning voor een uitbouw onder de Omgevingswet. Is er een vergunning nodig, dan hoort de aanvraag met tekeningen en een constructieberekening bij de voorbereiding. De gemeente heeft daarvoor in de regel acht weken, met een mogelijke verlenging van zes weken.

Wat is een dakopbouw?

Bij een dakopbouw wordt het bestaande dak geheel of gedeeltelijk verwijderd en vervangen door een nieuwe bouwlaag. Het resultaat is een volwaardige verdieping met rechte wanden en voldoende stahoogte. Dat is het grootste verschil met een dakkapel, die alleen een deel van het dakvlak vergroot.

Een dakopbouw is geschikt voor huishoudens die meer slaapkamers of een tweede badkamer nodig hebben en niet willen verhuizen. Ook bij woningen met een kleine tuin is omhoog bouwen vaak de enige manier om ruimte te winnen.

Het woningtype bepaalt veel. Op rijwoningen met een plat dak of een flauw hellend dak wordt vaak een opbouw over de hele rij geplaatst, soms met de buren samen. Bij twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen is meer vrijheid in vorm. Bij een appartement is een opbouw meestal alleen mogelijk op de bovenste woning en met toestemming van de VvE.

Soorten: nokverhoging, opbouw met plat dak of schuin dak

Er zijn grofweg drie varianten. Bij een eenzijdige nokverhoging wordt één dakvlak opgetild, zodat de zolder aan die kant stahoogte krijgt. Bij een tweezijdige nokverhoging gebeurt dat aan beide kanten. Een volledige dakopbouw met plat dak geeft de meeste ruimte: een complete extra verdieping.

De keuze hangt af van de ruimtebehoefte, het budget en vooral van wat de gemeente toestaat. In straten met een samenhangend straatbeeld is vaak alleen een bepaalde vorm toegestaan, bijvoorbeeld een nokverhoging aan de achterkant.

Een dakopbouw wordt meestal prefab gemaakt: geïsoleerde houtskeletbouw-elementen met kozijnen en gevelafwerking worden in de werkplaats gemaakt en met een kraan geplaatst. De opbouw staat dan binnen enkele dagen wind- en waterdicht. Traditioneel bouwen met metselwerk kan ook, maar is zwaarder voor de bestaande constructie en duurt langer.

Vergunning: een dakopbouw is vrijwel altijd vergunningplichtig

Een dakopbouw valt niet onder de vergunningvrije categorieën van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). U hebt daarom vrijwel altijd een omgevingsvergunning nodig. Die bestaat meestal uit twee onderdelen: de omgevingsplanactiviteit, waarbij de gemeente toetst aan het omgevingsplan en de regels voor het uiterlijk, en de technische bouwactiviteit, waarbij wordt getoetst aan de bouwtechnische regels.

Het omgevingsplan bepaalt onder meer de maximale goot- en bouwhoogte. Veel gemeenten hebben daarnaast beleid voor dakopbouwen, bijvoorbeeld dat de opbouw aan de voorkant terugligt of dat een hele rij op dezelfde manier wordt opgehoogd. Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht gelden strengere regels.

De gemeente beslist bij de reguliere procedure binnen 8 weken, met een mogelijke verlenging van 6 weken. Wij raden aan eerst een vooroverleg met de gemeente te houden en de vergunningcheck in het Omgevingsloket te doen. Zo weet u voordat u veel kosten maakt of uw plan kansrijk is.

Voor sommige vergunningplichtige projecten kan ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) gelden. De gemeente of het Omgevingsloket geeft aan welke procedure op uw project van toepassing is.