Dakopbouw in Amersfoort

Dakopbouw in Amersfoort: wat voor woningen staan er?

Amersfoort heeft een middeleeuwse binnenstad binnen de Muurhuizen, met daaromheen het Soesterkwartier en het Bergkwartier uit het begin van de vorige eeuw, het Leusderkwartier en de Kruiskamp uit de jaren '30 tot '50, en Liendert, Schuilenburg en Randenbroek uit de jaren '60 en '70.

De grote groei kwam daarna: Schothorst, Zielhorst en Kattenbroek in de jaren '80 en '90, Nieuwland en Vathorst vanaf 1995. In die wijken staan veel ruime eengezinswoningen die nu twintig tot veertig jaar oud zijn en toe zijn aan een eerste grote verbouwing of uitbreiding. Hoogland en Hooglanderveen zijn de oude dorpskernen binnen de gemeente.

De jaren '30-woningen in het Berg- en Leusderkwartier hebben vaak een steile kap met een lage borstwering; een dakkapel is daar de klassieke manier om een extra kamer te winnen. In Schothorst en Zielhorst staan veel woningen met een plat dak of een lage kap waar een dakopbouw past.

Amersfoort telt 71.416 woningen. 62% daarvan is een eengezinswoning en 38% een appartement of andere meergezinswoning. Een gemengd beeld, met de tussenwoning als meest voorkomende eengezinswoning (38% van alle woningen).

Veel tussenwoningen uit de jaren zestig en zeventig hebben een plat dak: dat is precies het type woning waar een dakopbouw de meeste ruimte oplevert. Een constructeur rekent eerst na of de bestaande muren en fundering de extra verdieping kunnen dragen.

Bodem en fundering in Amersfoort

Het zuiden en oosten van Amersfoort liggen op de flank van de Utrechtse Heuvelrug: zandgrond, waar woningen in het Bergkwartier en Leusderkwartier vaak op staal staan en kruipruimtes droog zijn. Richting het noorden, in Vathorst, Nieuwland en het Eemland, wordt de bodem klei en veen met een hogere grondwaterstand; daar is een heifundering standaard en is een vochtige kruipruimte geen uitzondering.

Een dakopbouw of dakrenovatie belast de bestaande muren en fundering; op slappe grond rekent de constructeur na of de fundering het extra gewicht aankan. Een dakkapel is licht en speelt hier zelden een rol.

Koopwoning of huurwoning?

In Amersfoort is 58% van de woningen een koopwoning en 42% een huurwoning, waarvan 29% in bezit van een woningcorporatie. Als eigenaar beslist u zelf, binnen de regels van het omgevingsplan. Huurt u, dan hebt u voor een bouwkundige ingreep altijd eerst schriftelijke toestemming van de verhuurder nodig.

Woningwaarde en verduurzaming

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Amersfoort is € 420.000. Extra woonoppervlak telt zwaar mee in de waarde van een woning, maar hoeveel een dakopbouw oplevert verschilt per woning en per straat. Een taxateur kan dat voor uw situatie inschatten. Denk ook aan de financiering: een verbouwing kan vaak worden meegenomen in een hypotheekverhoging.

Vergunning bij de gemeente Amersfoort

De binnenstad is beschermd stadsgezicht en ook het Bergkwartier heeft een beschermde status; daar kijkt de gemeente mee bij dakkapellen en uitbouwen die vanaf de straat zichtbaar zijn. In de nieuwere wijken zijn de regels voor vergunningvrij bouwen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving meestal het kader, met de welstandsnota als toets voor de voorkant.

Of uw dakopbouw vergunningvrij is, hangt af van het Besluit bouwwerken leefomgeving én van het omgevingsplan van de gemeente Amersfoort. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket met uw adres; de regels voor vergunningvrij bouwen staan uitgelegd in ons artikel over vergunning voor een uitbouw onder de Omgevingswet. Is er een vergunning nodig, dan hoort de aanvraag met tekeningen en een constructieberekening bij de voorbereiding. De gemeente heeft daarvoor in de regel acht weken, met een mogelijke verlenging van zes weken.

Wat is een dakopbouw?

Bij een dakopbouw wordt het bestaande dak geheel of gedeeltelijk verwijderd en vervangen door een nieuwe bouwlaag. Het resultaat is een volwaardige verdieping met rechte wanden en voldoende stahoogte. Dat is het grootste verschil met een dakkapel, die alleen een deel van het dakvlak vergroot.

Een dakopbouw is geschikt voor huishoudens die meer slaapkamers of een tweede badkamer nodig hebben en niet willen verhuizen. Ook bij woningen met een kleine tuin is omhoog bouwen vaak de enige manier om ruimte te winnen.

Het woningtype bepaalt veel. Op rijwoningen met een plat dak of een flauw hellend dak wordt vaak een opbouw over de hele rij geplaatst, soms met de buren samen. Bij twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen is meer vrijheid in vorm. Bij een appartement is een opbouw meestal alleen mogelijk op de bovenste woning en met toestemming van de VvE.

Soorten: nokverhoging, opbouw met plat dak of schuin dak

Er zijn grofweg drie varianten. Bij een eenzijdige nokverhoging wordt één dakvlak opgetild, zodat de zolder aan die kant stahoogte krijgt. Bij een tweezijdige nokverhoging gebeurt dat aan beide kanten. Een volledige dakopbouw met plat dak geeft de meeste ruimte: een complete extra verdieping.

De keuze hangt af van de ruimtebehoefte, het budget en vooral van wat de gemeente toestaat. In straten met een samenhangend straatbeeld is vaak alleen een bepaalde vorm toegestaan, bijvoorbeeld een nokverhoging aan de achterkant.

Een dakopbouw wordt meestal prefab gemaakt: geïsoleerde houtskeletbouw-elementen met kozijnen en gevelafwerking worden in de werkplaats gemaakt en met een kraan geplaatst. De opbouw staat dan binnen enkele dagen wind- en waterdicht. Traditioneel bouwen met metselwerk kan ook, maar is zwaarder voor de bestaande constructie en duurt langer.

Vergunning: een dakopbouw is vrijwel altijd vergunningplichtig

Een dakopbouw valt niet onder de vergunningvrije categorieën van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). U hebt daarom vrijwel altijd een omgevingsvergunning nodig. Die bestaat meestal uit twee onderdelen: de omgevingsplanactiviteit, waarbij de gemeente toetst aan het omgevingsplan en de regels voor het uiterlijk, en de technische bouwactiviteit, waarbij wordt getoetst aan de bouwtechnische regels.

Het omgevingsplan bepaalt onder meer de maximale goot- en bouwhoogte. Veel gemeenten hebben daarnaast beleid voor dakopbouwen, bijvoorbeeld dat de opbouw aan de voorkant terugligt of dat een hele rij op dezelfde manier wordt opgehoogd. Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht gelden strengere regels.

De gemeente beslist bij de reguliere procedure binnen 8 weken, met een mogelijke verlenging van 6 weken. Wij raden aan eerst een vooroverleg met de gemeente te houden en de vergunningcheck in het Omgevingsloket te doen. Zo weet u voordat u veel kosten maakt of uw plan kansrijk is.

Voor sommige vergunningplichtige projecten kan ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) gelden. De gemeente of het Omgevingsloket geeft aan welke procedure op uw project van toepassing is.