Aanbouw in Maastricht

Aanbouw in Maastricht: wat voor woningen staan er?

Maastricht heeft een grote beschermde binnenstad met Wyck en het Jekerkwartier, de vooroorlogse wijken Sint Pieter, het Villapark en Wittevrouwenveld, naoorlogse wijken als Mariaberg, Pottenberg en Malberg, Daalhof uit de jaren '70 en de dorpen Heer, Amby, Heugem, Borgharen, Itteren en Limmel.

Met 48% eengezinswoningen en 38% koop heeft Maastricht relatief veel huur; de eengezinswoningen in Heer, Amby, Daalhof en Sint Pieter zijn de plekken waar uitbouwen, dakkapellen en nieuwe vloeren het meest spelen.

In Heer, Amby en Daalhof is de uitbouw van 3 meter de standaardverbouwing van de naoorlogse rijwoning. In Sint Pieter en het Villapark gaat het om een aanbouw bij een ruime woning binnen de erfgoedregels.

Maastricht telt 65.942 woningen. 48% daarvan is een eengezinswoning en 52% een appartement of andere meergezinswoning. Een gemengd beeld, met de tussenwoning als meest voorkomende eengezinswoning (30% van alle woningen).

Bij een tussenwoning komt een aanbouw bijna altijd aan de achterkant, over (een deel van) de breedte van de woning en vaak tot op de erfgrens. Let dan op de aansluiting op de gevel van de buren, de afwatering van het platte dak en de lichtinval in de bestaande woonkamer. Een daklicht of lichtstraat maakt daar veel verschil.

Bodem en fundering in Maastricht

Maastricht ligt op de Maasterrassen: grind en zand met löss erop, en in het zuiden mergel. De bodem is draagkrachtig en droog; woningen staan op staal en kruipruimtes (vaak kelders) zijn droog. Alleen in de uiterwaarden bij Borgharen en Itteren speelt hoogwater. Veel Maastrichtse woningen hebben een kelder in plaats van een kruipruimte.

Bij een aanbouw bepaalt de bodem de fundering van het nieuwe deel: op staal of op palen. De constructeur neemt dat mee in de berekening; bij de opname kijken we ook naar de bestaande fundering en eventuele scheurvorming.

Eigendom en toestemming

In Maastricht is 38% van de woningen een koopwoning en 61% een huurwoning, waarvan 34% in bezit van een woningcorporatie. Als eigenaar beslist u zelf, binnen de regels van het omgevingsplan. Huurt u, dan hebt u voor een bouwkundige ingreep altijd eerst schriftelijke toestemming van de verhuurder nodig.

Wat levert het op?

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Maastricht is € 294.000. Extra woonoppervlak telt zwaar mee in de waarde van een woning, maar hoeveel een aanbouw oplevert verschilt per woning en per straat. Een taxateur kan dat voor uw situatie inschatten. Denk ook aan de financiering: een verbouwing kan vaak worden meegenomen in een hypotheekverhoging.

Vergunning bij de gemeente Maastricht

De hele binnenstad, Wyck, Sint Pieter en het Villapark zijn beschermd stadsgezicht en Maastricht heeft een strenge welstands- en erfgoedtoets, ook voor daken en achterkanten die vanaf de Maas of openbaar gebied zichtbaar zijn. In Heer, Amby en Daalhof gelden de gewone regels.

Of uw aanbouw vergunningvrij is, hangt af van het Besluit bouwwerken leefomgeving én van het omgevingsplan van de gemeente Maastricht. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket met uw adres; de regels voor vergunningvrij bouwen staan uitgelegd in ons artikel over vergunning voor een uitbouw onder de Omgevingswet. Is er een vergunning nodig, dan hoort de aanvraag met tekeningen en een constructieberekening bij de voorbereiding. De gemeente heeft daarvoor in de regel acht weken, met een mogelijke verlenging van zes weken.

Wat is een aanbouw en voor wie is het geschikt?

Een aanbouw is een nieuw bouwdeel dat tegen de bestaande woning wordt gezet en een eigen ruimte vormt. Dat is het verschil met een uitbouw: bij een uitbouw vergroot u een bestaande kamer, zoals de woonkamer of keuken, door de achtergevel open te breken. In de praktijk lopen de termen door elkaar, en veel mensen zeggen aanbouw als ze een keukenuitbreiding bedoelen.

Een aanbouw past goed bij huishoudens die ruimte nodig hebben voor een specifieke functie. Bijvoorbeeld een werkplek die u na werktijd kunt dichtdoen, een bijkeuken met wasmachine en droger, of een slaapkamer met badkamer beneden zodat u langer zelfstandig in uw huis kunt blijven wonen.

Of een aanbouw mogelijk is, hangt sterk af van uw woningtype en perceel. Bij een tussenwoning bouwt u alleen aan de achterkant. Bij een hoekwoning, twee-onder-een-kapwoning of vrijstaande woning is ook een aanbouw aan de zijkant mogelijk. Bij een appartement is een aanbouw in de regel niet aan de orde.

• Tuinkamer of serre met veel glas en zicht op de tuin
• Bijkeuken, berging of garage tegen de zijgevel
• Werkkamer of praktijkruimte met eigen ingang
• Slaapkamer met badkamer op de begane grond (levensloopbestendig wonen)
• Aanbouw voor de keuken, met de bestaande keuken als eetruimte

Mogelijkheden en varianten

De meeste aanbouwen hebben een plat dak. Dat is eenvoudig te isoleren en geeft ruimte voor een lichtstraat of lichtkoepel, zodat er ook diep in de ruimte daglicht valt. Een aanbouw met een schuin dak of zadeldak sluit vaak beter aan bij de architectuur van oudere woningen, maar vraagt meer constructie en is duurder.

Voor de bouwmethode kiest u tussen traditioneel bouwen en prefab. Traditioneel betekent een binnenblad van kalkzandsteen, een spouw met isolatie en een buitenblad van metselwerk. Bij prefab worden wanden en dak als geïsoleerde houtskeletbouw-elementen in een werkplaats gemaakt en op locatie in enkele dagen geplaatst. Dat verkort de bouwtijd en de overlast op de bouwplaats.

Ook de gevel kunt u vrij kiezen: metselwerk dat aansluit op de bestaande woning, houten of composiet gevelbekleding, of stucwerk op isolatie. Grote glazen puien, een schuifpui of een hefschuifpui maken de verbinding met de tuin.

Vergunning: wanneer mag u vergunningvrij aanbouwen?

Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. De landelijke regels voor vergunningvrij bouwen staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Een aanbouw in het achtererfgebied is onder voorwaarden vergunningvrij. Het achtererfgebied is, kort gezegd, het erf achter de woning en naast de woning vanaf 1 meter achter de voorgevel.

Binnen 4 meter vanaf de oorspronkelijke achtergevel mag een aanbouw doorgaans zonder vergunning, als hij op de grond staat en niet hoger is dan circa 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping. Verder dan 4 meter van de woning geldt een maximale hoogte van 3 meter en is het gebruik beperkt. Daarnaast geldt een maximum voor de totale oppervlakte aan bijbehorende bouwwerken in het achtererfgebied.

Een vergunning is meestal wel nodig bij een aanbouw aan de voorkant of aan een zijkant die naar de openbare weg is gekeerd, bij een dakterras of balkon op de aanbouw, bij een rijksmonument en vaak in een beschermd stads- of dorpsgezicht. Uw gemeente kan in het omgevingsplan aanvullende of afwijkende regels hebben. Doe daarom altijd de vergunningcheck in het Omgevingsloket of laat ons dat voor u doen.

Vergunningvrij betekent niet regelvrij. De technische eisen uit het Bbl, zoals constructieve veiligheid, brandveiligheid en energiezuinigheid, gelden altijd. Ook het burenrecht blijft gelden: ramen of deuren binnen 2 meter van de erfgrens vragen volgens het Burgerlijk Wetboek toestemming van de buren.

• Vergunningvrij mogelijk: achterkant, binnen 4 meter, op de grond, binnen de hoogtegrenzen
• Vaak vergunningplichtig: voorkant, zijkant aan de openbare weg, dakterras op de aanbouw
• Altijd extra aandacht: monumenten, beschermd stads- of dorpsgezicht, afwijkend omgevingsplan