Dakisolatie: binnen of buiten isoleren, warm dak of omgekeerd dak?

Waarom het dak vaak als eerste aan de beurt is

Warme lucht stijgt op. In een ongeïsoleerde woning verdwijnt daardoor een groot deel van de warmte via het dak. Dakisolatie zorgt bovendien voor een koelere zolder in de zomer, wat vooral merkbaar is als u de zolder als slaapkamer of werkruimte gebruikt.

Bij een hellend dak kunt u isoleren aan de binnenzijde of aan de buitenzijde. Bij een plat dak gaat het om de vraag of de isolatie onder of boven de dakbedekking komt. In alle gevallen is de manier waarop met vocht wordt omgegaan doorslaggevend voor een duurzaam resultaat.

Hellend dak: isoleren aan de binnenzijde

Bij isolatie aan de binnenzijde wordt isolatiemateriaal tussen of tegen de sporen en gordingen geplaatst, waarna het geheel wordt afgewerkt met een dampremmende laag en bijvoorbeeld gipsplaat. De dakpannen blijven liggen.

Het is de voordeligste manier om een hellend dak te isoleren. Als indicatie rekent u op € 50 tot € 100 per m² incl. btw voor isolatie met afwerking, afhankelijk van materiaal, dikte en de bereikbaarheid. Glaswol, steenwol en houtvezel zijn gangbaar; PIR wordt gekozen als ruimte schaars is.

Het nadeel is dat u stahoogte en ruimte verliest. Ook wordt de isolatie onderbroken door houten balken, die zelf minder goed isoleren. En de uitvoering luistert nauw: een dampremmende laag met lekken kan leiden tot condens in de constructie.

Voor- en nadelen op een rij

Hellend dak: isoleren aan de buitenzijde (sarking)

Bij isoleren aan de buitenzijde gaan de dakpannen eraf. Daarna worden isolatieplaten of geprefabriceerde dakelementen op het dakbeschot gelegd en komen de pannen terug, of worden nieuwe pannen gelegd. In Nederland wordt dit vaak sarking genoemd.

De isolatie ligt dan als een doorlopende deken over het hele dak, zonder onderbreking door balken. Dat geeft een betere isolatiewaarde en minder koudebruggen. Binnen verliest u geen ruimte en blijven zichtbare balken in het zicht.

Het is wel aanzienlijk duurder: als indicatie € 150 tot € 300 per m² incl. btw, inclusief het verwijderen en terugleggen van de pannen. Het is daarom vooral logisch als de pannen of het dakbeschot toch aan vervanging toe zijn. Het dak wordt dikker, waardoor goten, dakranden en de aansluiting op de buren moeten worden aangepast. Bij een monument of in een beschermd gezicht kan een vergunning nodig zijn; check dat via het Omgevingsloket.

Plat dak: warm dak of omgekeerd dak

Bij een warm dak liggen de isolatieplaten boven op de dakvloer en daarboven de dakbedekking, bijvoorbeeld bitumen of EPDM. Onder de isolatie komt een dampremmende laag. Milieu Centraal noemt dit de beste manier om een plat dak te isoleren. Omdat de dakbedekking vernieuwd wordt, is het vooral logisch als die toch aan vervanging toe is. Indicatie: € 100 tot € 180 per m² incl. btw voor isolatie en nieuwe bedekking.

Bij een omgekeerd dak blijft de bestaande dakbedekking liggen en komen er drukvaste, waterbestendige isolatieplaten (meestal XPS) boven op. Die worden verzwaard met grind of tegels. De bestaande bedekking werkt dan als waterdichte laag én als dampremmer. Dit kan alleen als de bestaande bedekking in goede staat is en het dak de extra ballast kan dragen.

Isoleren aan de binnenzijde van een plat dak, onder de dakvloer, wordt door Milieu Centraal afgeraden. Het risico op condens en houtrot in de dakconstructie is groot.

Dampremmende folie: waarom en waar?

Binnenlucht bevat waterdamp, door koken, douchen en ademen. Die damp trekt in de winter naar buiten, door de constructie heen. Komt de damp in de isolatie tegen een koud vlak, dan condenseert hij. Natte isolatie isoleert slechter en houten balken kunnen gaan rotten.

De hoofdregel is daarom: dampdicht aan de warme kant (binnen), dampopen aan de koude kant (buiten). Een dampremmende folie komt aan de binnenzijde van de isolatie, direct onder de afwerking. Aan de buitenzijde van een hellend dak hoort een dampopen, waterkerende folie die wel vocht naar buiten laat.

De folie moet naadloos zijn: overlappingen worden afgeplakt met speciale tape en doorvoeren voor leidingen en spots worden zorgvuldig afgedicht. Een klein gat kan al veel vocht doorlaten. Er bestaan ook vochtvariabele dampremmers, die in de winter dicht zijn en in de zomer meer vocht doorlaten, zodat de constructie kan uitdrogen.

Bij isolatieplaten met een aluminium cachering, zoals veel PIR-platen, werkt de plaat zelf als dampremmer, mits de naden worden afgetaped.

Welke Rc-waarde is verstandig?

Milieu Centraal noemt een isolatiewaarde van minimaal 3,8 m²K/W goed voor een bestaand dak. Bij vernieuwen van de dakisolatie eist het Bbl minimaal Rc 2,1, of het oude niveau als dat beter was. Bij een nieuwe dakopbouw of dakkapel gelden de nieuwbouweisen: Rc 6,3.

Kijk bij een renovatie ook verder dan het minimum. Een dak isoleert u maar één keer in de zoveel decennia; een paar centimeter extra kost bij de uitvoering relatief weinig. Lees meer in ons artikel over isolatie-eisen bij verbouwen.

Veelgestelde vragen